Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Fazla mesai nedir?

İş Kanunu'na göre normal çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Bu süre, aksi kararlaştırılmamışsa haftanın çalışılan günlerine eşit bölünür. Örneğin haftada 6 gün çalışıyorsan günlük süre 7,5 saattir.

Haftalık 45 saati aşan çalışmalara fazla çalışma denir. Halk arasında buna fazla mesai diyoruz. Fabrikada vardiya uzadığında, depoda sevkiyat için akşam kaldığında yaptığın ek saatler bu kapsama girer.

Fazla mesai ücreti ne kadar zamlı ödenir?

Her bir saat fazla çalışma için ücret, normal saat ücretinin yüzde 50 artırılmasıyla ödenir. Yani normal saatte 100 TL kazanıyorsan fazla mesai saatin 150 TL'dir.

Bir de 'fazla sürelerle çalışma' vardır. Sözleşmende haftalık süre 45 saatin altında yazıyorsa (örneğin 40 saat), 40 ile 45 saat arasındaki çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır.

Fazla sürelerle çalışma saatleri yüzde 25 zamlı ödenir. 45 saati aşan kısım yine yüzde 50 zamlıdır.

• 45 saati aşan saat: normal saat ücreti x 1,5
• Sözleşmedeki süre ile 45 saat arası: normal saat ücreti x 1,25

Saatlik ücret nasıl bulunur?

Aylık maaş alıyorsan saatlik ücretin aylık brüt maaşının 225'e bölünmesiyle bulunur. 225 sayısı, 30 gün ile günlük 7,5 saatin çarpımıdır. Bu yöntem uygulamada ve Yargıtay kararlarında kullanılır.

Hesap brüt ücret üzerinden yapılır. Fazla mesai ücreti de maaş gibi SGK primine, gelir vergisine ve damga vergisine tabidir. Bu yüzden eline geçen tutar brüt fazla mesai tutarından biraz düşük olur.

2026 asgari ücretle örnek hesap

1 Ocak 2026'dan itibaren brüt asgari ücret aylık 33.030 TL'dir. Asgari ücretle çalışan biri için hesap şöyle yapılır.

• Saatlik brüt ücret: 33.030 / 225 = 146,80 TL
• Fazla mesai saat ücreti: 146,80 x 1,5 = 220,20 TL
• Ayda 10 saat fazla mesai: 220,20 x 10 = 2.202 TL brüt
• Fazla sürelerle çalışma saat ücreti: 146,80 x 1,25 = 183,50 TL

Haftalık hesap örneği: 6 gün, günde 9 saat

Fazla mesai günlük değil haftalık hesaplanır. Bir gün 9 saat çalışıp başka bir gün erken çıktıysan, haftalık toplam 45 saati geçmedikçe fazla mesai doğmaz.

Örneğin bir depoda haftada 6 gün, günde 9 saat (molalar düşüldükten sonra) çalışıyorsan haftalık toplam 54 saat eder. 54 - 45 = 9 saat fazla mesai yapmış olursun.

Brüt maaşın 33.030 TL ise 9 x 220,20 = 1.981,80 TL haftalık brüt fazla mesai ücreti hak edersin. Ayda 4 hafta böyle çalışırsan yaklaşık 7.927,20 TL brüt eder.

• Ara dinlenme (mola) süreleri çalışma süresinden sayılmaz.
• Bu örnekte ayda 36 saat, yılda yaklaşık 430 saat fazla mesai olur ve 270 saatlik yıllık sınırı aşar. Böyle bir düzen kanuna aykırıdır.

Fazla mesainin sınırları ve senin onayın

Fazla çalışmanın toplamı bir yılda 270 saati geçemez. İşveren seni bu sınırın üstünde çalıştıramaz.

Fazla mesai yapman için senin onayın alınmalıdır. Arıza, acil iş ya da zorlayıcı sebep gibi zorunlu hallerde yapılan fazla çalışma bu kuralın dışındadır, ama o durumda da ücret zamlı ödenir.

Gece çalışmasında (en geç 20.00'de başlayıp en erken 06.00'ya kadar süren, en fazla 11 saatlik dönem) fazla mesai yaptırılamaz. Sağlık nedeniyle günde 7,5 saatten az çalışılması gereken işlerde de fazla çalışma yasaktır.

Para yerine serbest zaman

İstersen fazla mesai ücreti yerine izin kullanabilirsin. Bu izne serbest zaman denir. Fazla çalıştığın her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığın her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman hakkın olur.

Serbest zamanı 6 ay içinde, çalışma saatlerinde ve maaşından kesinti olmadan kullanırsın. Bu seçim senin isteğine bağlıdır.

Fazla mesailerini kayıt altına al

Bordronda fazla mesai satırını kontrol et. Giriş çıkış kartı, vardiya çizelgesi ya da mesaj kayıtları ileride hakkını aramak için işe yarar. Ödenmeyen fazla mesai için önce işverenle konuş, sonuç alamazsan arabulucuya başvurabilirsin.

Prodes Grup bünyesinde SGK'lı iş için başvurabilirsin. Başvuru ücretsizdir ve Ankara'nın her ilçesinden başvurulabilir. Aşağıdaki formdan başvurunu bırak.